बाँके पुस ८ गते ।
कारागार कैदी–बन्दीहरुको सुधार गृह पनि हो । हरेक कोणबाट सुरक्षित रहने भरपर्दोस्थल पनि हो । तर बाँकेको नौवस्ता क्षेत्रीय कारागार दिनहुँ असुरक्षित बन्दै गइरहेको छ । कारागारलाई सामान्यतया कैद खानाका रुपमा बुझिन्छ । सुध्रिएर समाजमा पुनस्र्थापित हुने अन्तिम अवसरका रुपमा पनि कारागारको बसाईलाई लिइन्छ । तर सुविधा सम्पन्न नौवस्ता कारागार झनै नर्कमय बन्दै गइरहेको छ । लागुऔषध कारोबार, प्रयोग र जुवातासको अखडाका रुपमा रुपान्तरण हुन लागेपछि त्यहींभित्रका कैदीले चिन्ता र शंका व्यक्त गरेका छन् । नेपालको कानुनअनुसार लागु पदार्थको अबैध ओसार पसार, सञ्चय तथा प्रयोग गर्न बन्देज लगाइको छ ।
नौवस्ता कारागारभित्र लागुऔषध ओसारपसार रोकिनु प¥यो भनेर आवाज उठाउनेहरुकै आवाज दबाउने र कुटपीट गर्ने कार्य भइरहेको छ । गत शुक्रबार राती चौकीदार रामबरण गुप्तामाथि आक्रमण भयो । नाइके दिपक केसी नेतृत्वको समूहले आक्रमण गरेको बताइएको छ । सो समूहको आक्रमणबाट गुप्तासहित केही कैदी घाइते भएका छन् । कुटपीटको घटनापछि उल्टै गुप्तासहित नौ जनालाई अर्को ब्लकमा राखेर दुई दिनसम्म भोकै राखिएको पीडितले बताएका छन् । कारागार प्रमुख जालन्धर भुषालकै आडबलमा केसीले लागुऔषध भित्र्याउने, कारोबार गर्ने काम गरिरहेको श्रोतको दावी छ । कागजमा गुप्तालाई चौकीदार तोकिएपनि चौकीदारको भूमिका सबै केसीलाई दिइएको स्वयं भुषालले स्वीकार्ने गरेको गुप्ताकी धर्मपत्नी पुनम गुप्ताले जनाइन् । यसबारे कारागार प्रमुख भुषाल भने आपसमा मिल्दासम्म सब ठिक हुने आफु अनुुकुल नहुँदा आरोप लाइदिने प्रवृति रहेको बताउँछन् । कुटपीट घटनाबारे भुषाल सामान्य झडप भएको र त्यो साम्य पारिसकिएको बताउँछन् ।
धर्मपत्नी गुप्तासहितका आफन्तले आईतबार बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिलकुमार तामाङलाई भेटेर घटनाप्रति गम्भिर ध्यानाकर्षण गराएका थिए । गुप्तालाई चौकीदारकै भूमिका निर्वाह गर्न दिन र केसीलाई अन्यत्र सरुवा गरि सुरक्षित बातावरण श्रृजना गरिदिन माग गरेका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी तामाङले थप अध्ययन गर्ने प्रतिवद्धताअनुसार सोमबार सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पूर्ण खत्री नेतृत्वको टोली खटिएको छ । टोलीले सरोकारवालासँग भेटेर थप छानवीन गरिरहेको छ । कैदी अगुवा स्वयंले लागुऔषध कारोबार गर्नु र जेलर तथा प्रहरी प्रशासन मुकदर्शक भएर हेरिरहनु झनै शंका र चिन्ताको विषय बनेको छ । लागुऔषधको अवैध ओसारपसार र प्रयोगले गम्भीर चुनौती खडा गरेको छ भने अनेकन प्रश्न पनि उब्जाइदिएको छ ।
ब्राउन सुगर, गाँजा, दारु जस्ता लागुऔषध कारागारसम्म सजिलै पुग्ने गरेको छ । औषधी र तरकारीका पोकामार्फत यस्ता लागुऔषध सजिलै भित्र पठाइन्छ ।
श्रोतका अनुसार बाहिर एक प्याकेटको दुई सय पर्ने ब्राउनसुगर (प्याकेट) कारागार भित्र एक हजार पर्ने गर्दछ । गाँजा मिश्रित एक खिल्ली चुरोटको पाँच सय पर्दछ । एक पाउ दारु त्यहाँ एक हजार पर्दछ । स्रोतका अनुसार, सजिलै लागुऔषध कारागारसम्म पुग्ने गरेको छ । लागुऔषध सहजै भित्र छिराएवापत त्यो समुहले जेलर, प्रहरी इञ्चार्जलाई मासिक मोटो रकम बुझाउने गरेको बताइन्छ ।
कारागारमा लागुऔषधको कारोबार र प्रयोगले अनेकन जोखिम निम्तियाएको छ । लागुऔषध प्रयोगकर्ताबाहेकका कैदीहरू असुरक्षित र डर त्रासमा छन् । सुरक्षा व्यवस्था बढाउँदै प्रभावकारी खानतलासी र निगरानी बढाउन जरुरी छ । कारागार प्रशासनका अनुसार कारागारमा ६ सय ३५ कैदीबन्दी रहेका छन् । नौ बिघा क्षेत्रफलमा रहेको उक्त कारागार तीन हजार क्षमताको छ ।
Discussion about this post