बाँके, भदौ १७ गते ।
बाँकेका किसानले धानमा गाँज लाग्ने समयमा रासायनिक मल नपाउँदा उत्पादन घट्ने चिन्ता गरेका छन्। ढिलागरी वर्षा भए पनि यस वर्ष गत वर्षभन्दा बढी क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ गरेका किसानले आवश्यक समयमा मल नपाएको बताएका छन्।
खजुरा–रनियापुरका किसान सुल्तान खाँले धानमा गाँज लाग्न थालेकाले अहिले मल आवश्यक भए पनि नपाएको बताए। मल नपाए यस वर्ष धान उत्पादन घट्ने उनको भनाइ छ। “धानमा गाँज लाग्न थालेको छ। अहिले मल चाहिएको छ। तर मल पाइँदैन,” उनले भने, “मल नपाएपछि उत्पादन घट्ने चिन्ता भएको छ।”
खाँका अनुसार विगतमा नेपालमा मल नपाउँदा सीमापारिबाट दुई–चार बोरा मल ल्याएर किसानले काम चलाउँदै आएका थिए। यसपटक सीमामा कडाइ गरिएका कारण एक बोरा मलसमेत ल्याउन नपाएको उनले बताए।
डुडुवा–कम्दीका किसान नरेश यादवले पनि धानमा गाँज लाग्ने समयमा मल नपाउँदा समस्या भएको बताए। उनले मल नपाउँदा धानको उत्पादन घट्ने चिन्ता रहेको बताए। “धानमा गाँज लाग्ने बेला मल हाल्नुपर्छ। अहिले मल छैन,” उनले भने, “विगतमा नेपालमा नपाए सीमापारिबाट ल्याएर काम चलाउँथ्यौं। यसपटक नाकामा कडाइ भएकाले ल्याउन पनि पाइएन।”
कृषि ज्ञान केन्द्र बाँकेका अनुसार जिल्लाका अधिकांश किसानले मल नपाएको गुनासो गरेका छन्। समयमा मल नपाए धान उत्पादन प्रभावित हुने केन्द्रले जनाएको छ।
केन्द्रकी सूचना अधिकारी सुजिता शर्माले गत वर्ष बाँकेमा ९९.५ प्रतिशत धान रोपाइँ भएकोमा यस वर्ष ९९.८ प्रतिशत रोपाइँ भएको बताइन्। जिल्लामा धान खेती हुने ३३ हजार ५७० हेक्टर क्षेत्रफलमध्ये यस वर्ष ३३ हजार ५०३ हेक्टरमा रोपाइँ भएको उनले बताइन्।
शर्माका अनुसार धान रोपेको २० देखि २५ दिनमा गाँज लाग्ने भएकाले त्यस समयमा मल आवश्यक हुन्छ। त्यस्तै, करिब ५० दिनपछि बाला पसाउने समयमा पनि मल चाहिन्छ। यही समयमा किसानले मल नपाएको गुनासो गरेकाले उत्पादन घट्ने देखिएको उनले बताइन्। “गाँज लाग्ने र बाला पसाउने समयमा मल आवश्यक हुन्छ। अहिले किसानले मल नपाएको गुनासो गरेका छन्,” उनले भनिन्, “यही अवस्था रहेमा धान उत्पादन घट्न सक्छ।”
कृषि ज्ञान केन्द्रका अनुसार गत वर्ष बाँकेमा एक लाख ५० हजार मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो। विगतमा स्थानीय बजारमा मल नपाउँदा सीमापारिबाट ल्याएर किसानले आवश्यकता पूरा गर्दै आएका थिए। यसपटक सीमामा कडाइ गरिएपछि मलको अभाव थप देखिएको केन्द्रले जनाएको छ।
कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेड बाँकेका शाखा प्रमुख पुष्पराज श्रेष्ठले किसानको मागअनुसार रासायनिक मल प्राप्त नभएकाले अभाव भएको बताए। उनका अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा कम्पनीले बाँकेबाट चार हजार ८२२ मेट्रिक टन युरिया, दुई हजार ६३३ मेट्रिक टन डिएपी र २०७ मेट्रिक टन पोटास बिक्री गरेको थियो।
चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा हालसम्म एक हजार १७ मेट्रिक टन युरिया, २९९.४०० मेट्रिक टन डिएपी र २७.३५० मेट्रिक टन पोटास स्थानीय तहमा पठाइएको श्रेष्ठले बताए। किसानको मागको तुलनामा प्राप्त मल निकै कम भएकाले अभाव भएको उनले बताए।
Discussion about this post