बाँके चैत २५ गते।
बाँके जिल्लाका किसानहरू यतिबेला वर्षभरिको पसिनाको फल सुरक्षित गर्ने निर्णायक घडीमा छन्। गहुँसँगै मसुरोलगायतका बाली भित्र्याउने मुख्य समय सुरु भएसँगै गाउँ–गाउँका खेतबारीमा किसानहरूको चहलपहल ह्वात्तै बढेको छ। बिहानको पहिलो घामसँगै खेततिर लाग्ने र साँझको अँध्यारोसम्म पसिना बगाउने दृश्य अहिले यहाँका हरेक गाउँमा देख्न सकिन्छ।
राप्ती सोनारी गाउँपालिका–७ का कृषक अमर बहादुर घर्ती पनि यिनै हजारौँ मेहनती हातमध्ये एक हुन्। उनी दिनरात खेतमै खटिएका छन्। “घरका कामभन्दा खेतकै काम प्राथमिक हुन्छ अहिले। बिहान सबेरै उठेर खेत जान्छु, अँध्यारो परिसक्दा मात्रै फर्किन्छु,” उनी भन्छन्, “यो समय हाम्रो लागि निकै महत्वपूर्ण छ।”
तर किसानको यो संघर्ष केवल मेहनतमा सीमित छैन, मौसमले पनि उनीहरूको मनमा चिन्ता थपेको छ। पछिल्ला दिनमा बढ्दो गर्मी र अनिश्चित मौसमले बाली सुरक्षित राख्न कठिन बनाएको छ। घर्तीका अनुसार, “मौसम कहिले के हुन्छ थाहा छैन, त्यसैले धेरै समय खेतमै बिताउनुपर्छ।”
स्थानीय कृषक भागीराम चौधरीले शनिबार राति आएको हावाहुरी र वर्षाले गहुँबालीमा क्षति पु¥याएको बताउँछन्। “गहुँ काट्ने बेलामै पानी र हावा आयो, केही बाली ढलेर नोक्सानी भयो,” उनले दुखेसो पोखे, “हाम्रो वर्षभरिको मेहनत यस्तै बेला जोखिममा पर्छ।”
यद्यपि, बदलिँदो समयसँगै कृषिमा केही सहजता पनि आएको छ। आधुनिक उपकरणको प्रयोग बढ्दै जाँदा गहुँ दाइँ र भित्र्याउने काम पहिलेभन्दा छिटो र सजिलो भएको किसानहरू बताउँछन्। कतिपय ठाउँमा पालोपैचो र पर्मा प्रणालीमार्फत किसानहरू एकअर्कालाई सहयोग गर्दै सामूहिक रूपमा काम गरिरहेका छन्—जसले गाउँको सहकार्य र आपसी सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाएको छ।
किसानका लागि यो समय केवल अन्न भित्र्याउने मात्र होइन, वर्षभरिका सपना साँचो बनाउने अवसर पनि हो। यही अन्नले घरको चुलो बल्छ, बालबालिकाको पढाइ चल्छ र दैनिक जीवन अघि बढ्छ। त्यसैले उनीहरूका लागि हरेक दाना अमूल्य छ।
कृषि ज्ञान केन्द्र, बाँकेले यस वर्ष उत्पादन राम्रो हुने अपेक्षा गरे पनि प्राकृतिक प्रकोपको जोखिम अझै रहेको जनाएको छ। केन्द्रले किसानलाई आधुनिक उपकरणको प्रयोग गरी छिटो र सुरक्षित रूपमा बाली भित्र्याउन आग्रह गरेको छ।
यसरी बाँकेका खेतहरूमा अहिले मेहनत, आशा र चिन्ताको संगम देखिन्छ—जहाँ किसानहरू आफ्नो पसिनाले भविष्यको आधार निर्माण गरिरहेका छन्।
Discussion about this post