बाँके, जेठ २८ गते ।
बाँकेको जानकी गाउँपालिकामा चैते धान खेतीप्रति किसानहरूको आकर्षण बढ्दै गएको छ। आधुनिक कृषि प्रविधि, उन्नत बीउ र सिँचाइ सुविधाको विस्तारसँगै किसानहरूले वर्षमा दुई बालीबाट तीन बाली उत्पादन गर्ने अभ्यास अपनाउन थालेपछि उत्पादन तथा आम्दानीमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ।
जानकी गाउँपालिका–२ का किसान कृपाराम बर्मा केही वर्षअघिसम्म वर्षमा दुई बाली मात्र उत्पादन गरेर जीविकोपार्जन गर्दै आएका थिए। तर अहिले उनले परम्परागत खेती प्रणालीलाई परिमार्जन गर्दै आधुनिक प्रविधि र उन्नत बीउको प्रयोगमार्फत वर्षमा तीन बाली उत्पादन गर्न थालेका छन्।
गहुँ वा तोरी भित्र्याएपछि खाली रहने जमिनमा लगाइने चैते धानले अतिरिक्त आम्दानीको स्रोत बनेको बर्माको अनुभव छ। “चैते धान हाम्रो लागि बोनस बालीजस्तै बनेको छ,” उनले भने। यस वर्ष उनले पहिलो पटक १० कठ्ठा क्षेत्रफलमा चैते धान खेती गरेका छन्।
यस्तै, बनकटवाका किसान साबित राम खटिकले पनि चैते धानबाट उत्पादन र आम्दानी दुवै बढेको बताए। उनका अनुसार पहिले खाद्यान्न किन्नुपर्ने अवस्था रहेकामा अहिले चैते धानबाट बर्खे धानभन्दा समेत बढी उत्पादन लिन सफल भएका छन्।
गाउँपालिकाका अनुसार ‘सिँचित क्षेत्र विस्तार कार्यक्रम’ अन्तर्गत चैते धान खेतीलाई विशेष प्राथमिकताका साथ प्रवर्द्धन गरिएको छ। कृषि शाखा प्रमुख मनोज मण्डलले यस वर्ष पालिकाभित्र करिब ५५ कठ्ठा क्षेत्रफलमा चैते धान खेती विस्तार गरिएको जानकारी दिए। किसानहरूले चैते–४, चैते–५, हरदिनाथ–१ र हरदिनाथ–४ जातका उन्नत बीउ प्रयोग गरिरहेका छन्।
किसानलाई प्रोत्साहन गर्न गाउँपालिकाले अनुदानमा बीउ, कृषि उपकरण तथा प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ। गाउँपालिका अध्यक्ष छब्बन खाँले चैते धानबाट सामान्य धानको तुलनामा करिब डेढ गुणासम्म बढी उत्पादन हुने बताउँदै सिँचाइ सुविधा विस्तार र बोरिङ व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउने प्रयास भइरहेको जानकारी दिए।
यद्यपि, सिँचाइ र विद्युत आपूर्तिसम्बन्धी समस्या अझै किसानका प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेका छन्। किसानहरूले न्यून भोल्टेजका कारण आवश्यक समयमा सिँचाइ गर्न कठिनाइ हुने गरेको गुनासो गरेका छन्।
स्थलगत अनुगमनपछि गाउँपालिकाले बोरिङ विस्तार गर्ने तथा सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको पहुँच गाउँपालिकासम्म विस्तार गर्न पहल थालेको जनाएको छ। सिँचाइ र विद्युतका समस्या समाधान गर्न सकिए जानकी गाउँपालिका आगामी दिनमा चैते धान उत्पादनको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
Discussion about this post