बाँक जेठ २५ गते ।
अचेल फलफूल बजार आँपले पँहेलपुर छन् । नेपाली आँप असार लागेपछि मात्र तयार हुने भए पनि केमिकल (कार्बाइड) प्रयोग गरी पकाइएको आँप घरघरमा पुगिरहेको छ । बाँकेका बजारहरुमा स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले हानिकारक मानिने कार्बाइड प्रयोग गरेर पकाइएको आँप छ्याप्छ्याप्ती बिक्री वितरण भइरहेको छ ।
स्थानीय किसानहरुको बगैँचामा फलेको आँप असारको तेस्रो सातापछि मात्र पाक्ने भएपछि व्यापारीहरुले कार्बाइड प्रयोग गरेर पकाइएको आँप बिक्री वितरण गर्न शुरु गरेका हुन् । स्वास्थ्यलाई हानि–नोक्सानी पुर्याउने कार्बाइड प्रयोग गरेर पकाइएको आँप नेपालगन्जका बजारमा निर्बाधरुपमा छ्याप्छ्याप्ती बिक्री भइरहेको छ ।
बगैँचामा आँप ढिलो पाक्ने भएपछि व्यापारीले काँचो टिपेर पकाउन औषधि प्रयोग गर्छन् । यसरी पकाइएको आँप हेर्दै खान मनलाग्ने खालको देखिन्छ । नेपालगन्ज, कोहलपुर, खजुरा लगायत मुख्य बजारमा एक महिनादेखि औषधि प्रयोग गरिएको आँप बिक्री भइरहेको छ । बगैँचामा फलेको आँप असारको तेस्रो सातापछि मात्र पाक्ने भएपछि व्यापारीले कार्बाइड प्रयोग गरेर बजारमा बिक्री गर्न थालेका हुन् ।
आँप हेर्दा बोटमै पाकेकोजस्तै देखिन्छ । यो खाएपछि मात्र औषधि प्रयोग भएको भन्ने थाहा हुन्छ । खाएको केही समयमा मुख चिलाउने र कोक्याउने गर्छ । नेपालगन्जका एक व्यापारीले लहानबाट काचो आँप खरिद गरी कार्बाइड हालेर पकाएर बिक्री गरेको सुनाए । ‘बगैँचामा अहिले आँप पाकेकै छैनन् । बजारमा ग्राहकले खोज्न थाले,’ उनले भने, ‘औषधि हालेर राखेपछि चाँडै पाक्छ । अहिले मूल्य पनि राम्रो पाइन्छ ।’
औषधि हालेर पकाइएको आँप खाँदा वाकवाक लाग्ने, पखाला लाग्ने र मुख चिलाउने गरेको आँपका पारखीहरू बताउँछन् । नेपालगन्जका राम न्यौपानेले बजारमा पाइने आँप खाँदा दुई दिनसम्म पखाला चलेको बताए । व्यापारीहरूले बाहिरबाट प्रतिकेजी ४०–५० रुपैयाँका दरले काँचो आँप ल्याउँछन् । औषधि प्रयोग गरेर पाकेपछि ८० देखि १०० रुपैयाँसम्ममा बिक्री गर्छन् । स्थानीय व्यापारीले किसानको काँचो आँपको बगैँचा नै किन्ने गर्छन् ।
त्यसपछि गोदाममा ल्याएर औषधि छर्केर राख्छन् । यसरी राखेको आँप एक–दुई दिनमै पाक्छ । यो हेर्दा पहेलो र आकर्षक हुन्छ । बगैँचामा पाकेको आँप बजारमा आउन अझै दुई साता लाग्ने स्थानीय व्यापारी बताउँछन् । राम्रो मूल्य आएको भन्दै किसानले व्यापारीलाई आँप बेचिरहेको पाइएको छ । यस्तो आँप स्वादिलो नहुने र पोषक तत्त्व पनि नपाइने जानकार बताउँछन् । नेपालमा अगौटे जातको आँप पाक्ने स्वाभाविक समय अझै भइसकेको छैन ।
असार लागेपछि मात्र यो आँप बजारमा आइपुग्छ । कार्बाइडले आँपलाई स्वास्थ्यका लागि हानिकारक बनाइदिन्छ । भारत तथा नेपालका विभिन्न स्थानमा रहेका फलफूलका गोदाममा कार्बाइड प्रयोग गरी पकाएका आँपहरु बजारका साथै गाउँगाउँमा समेत विक्री वितरण भइरहेको खजुरा गाउँपालिका–५ का स्थानीय रमेश खत्रीले बताए । त्यसैले बजारबाट आँप किन्दा सावधानी अपनाउन विज्ञको सुझाव छ ।
सकेसम्म यस्ता आँप खानुहुन्न । कार्बाइडले पकाएको फलफूल खाँदा पेट दुख्ने, बान्ता हुने, पखाला लाग्नेजस्ता सामान्य समस्यादेखि फोक्सो, मुटु, मिर्गौलाको स्वास्थ्यमा समेत घातक असर पर्छ । औषधि प्रयोग गरेको खाँदा स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुने चिकित्सकहरु बताउँछन् । चिकित्सकहरुका अनुसार कार्बाइड प्रयोग गरिएको आँप खाँदा स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पार्ने हुँदा यस्तो आँप नखान चिकित्सकहरुको सुझाव छ ।
Discussion about this post