बाँके साउन २२ गते ।
कुनै जमाना थियो, गाउँमा हुलाकी दाइ देख्दा खुसी हुने । नयाँ खबर लिएर आउने हुलाकी आशाको केन्द्र थिए । समुद्रपारि पुगेको छोरो होस् या घरदेखि टाढा गएका आफन्त । सबैको खबर उनै हुलाकीले झोलामा बोकेर ल्याउँथे । तर अहिले परिस्थिति बदलिएको छ । प्रविधिको विकाससँगै चिठीपत्र आदानप्रदान कम छ ।
हुलाक कार्यालय कोहलपुरका प्रमुख तिलक बुढाथोकीले चिठीपत्र कम भएपनि हुलाकको महत्व कम नभएको बताउँछन् । ‘चिठी कम भए पनि हुलाकको महत्व घटेको छैन । वित्तीय संस्था, अदालतका चिठी र विदेशबाट आउने आधिकारिक पत्रको माध्यम हुलाक नै हो उनी भन्छन्–‘रेकर्ड, प्रमाणका लागि चाहिने चिठी आदानप्रदानमा हुलाकबाहेक अरू छैन । दुर्गममा यो प्रभावकारी बनेको छ ।’ पहिले प्लेनले पासपोर्ट बोक्थे । रक अर्थात ठूलो सामान पनि प्लेनबाटै बोक्ने गरिन्थ्यो ।
अहिले हुलाकका गाडी आफैले बोक्ने गरेका छन् । उनी भन्छन्–‘कामको जिम्मेवारी थपिएसँगै हुलाकको महत्व थप बढेर गएको छ ।’ सञ्चारको अभिन्न अंग बनेको हुलाकको व्यापकतालाई भने प्रविधिका नयाँ–नयाँ आविष्कारले खुम्च्याइरहेको यथार्थ नै छ । क्षणभरमै खबर आदानप्रदान गर्न मिल्ने इमेल, इन्टरनेटको प्रयोग र विस्तारसँगै चिठी लेख्नलाई कापी र कलम खोजिराख्नु पर्दैन । नयाँ प्रविधिले भौगोलिक दुरी मेटिदिएको छ ।
तर पहाडी तथा हिमाली जिल्लाहरुमा भने हुलाकको महत्व अहिलेपनि व्यापक रहेको कार्यालय प्रमुख बुढाथोकीको भनाइ छ । तराई क्षेत्रमा डाँकको बोझ विस्तारै घटेपनि पहाडी क्षेत्रमा भने कायमै रहेको उनको भनाइ छ । हुलाक कार्यालय कोहलपुरले आर्थिक वर्ष २०८१÷०८२ मा ६ हजार ६८७ वटा चिठी दर्ता भएका छन् भने पोष्ट बुक ८१ वटा भएको उनले जानकारी दिए । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षकै हाराहारीमा रहेको कार्यालय प्रमुख बुढाथोकीको भनाइ छ ।
१० वटा समाचारपत्र दर्ता भएका भने वैदेशिक चिठी १८ वटा दर्ता भए । त्यसैगरी हुलाक कार्यालयले ५ हजार १२० वटा चिठी वितरण गरेको छ । अन्य कार्यालयबाट आयात भएका ५ हजार १८८ वटा चिठी आयात भएका छन् । त्यसैगरी वैदेशिक चिठी १३३ वटा वितरण गरिए । पुलिन्दा वितरण २७, साधारण चिठी दर्ता ६५, साधारण चिठी आयात २१५, साधारण चिठी वितरण २०० र ५०० वटा पत्रिका वितरण गरिएको छ ।
कार्यालय प्रमुख बुढाथोकीका अनुसार ७ लाख ९० हजार ७५० रुपैयाँको टिकट वितरण गरिएको छ भने चिठीपत्र दर्ताबाट २ लाख ९१ ह्जार ५२१ रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको छ । हुलाक कार्यालयमा बुढाथोकीको नेतृत्वमा खरदार एक जना, दुई जना हल्कारा (चिठी लिएर घरघर पु¥याइदिने व्यक्ति) र तीन जना अतिरिक्त कर्मचारी रहेका छन् । नेपाल सरकारको आर्थिक वर्ष २०८०÷८१ को नीति तथा कार्यक्रममा ‘एक पालिका एक हुलाक’ को अवधारणा कार्यान्वयन गर्ने नीति लिएसँगै बाँकेका सबै पालिकामा हुलाक कार्यालय स्थापना पनि सञ्चालनमा छन् ।
Discussion about this post