बाँके, भदौ १२ गते ।
धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व बोकेको जनैपूर्णिमा तथा रक्षाबन्धन पर्व आज देशभर मनाइँदैछ। श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यो पर्वमा वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले बिहानै नदी, ताल, तलाउ तथा पोखरीमा स्नान गरी गुरु–पुरोहितबाट मन्त्रिएको नयाँ यज्ञोपवीत (जनै) र रक्षासूत्र (डोरो) धारण गर्ने परम्परा छ।
तागाधारी समुदायले पुरानो जनै फेरेर नयाँ जनै धारण गर्छन्। यस क्रममा ऋषिहरूलाई तर्पण दिने भएकाले जनैपूर्णिमालाई ऋषितर्पणी पर्वका रूपमा पनि मनाउने गरिन्छ।
रक्षाबन्धनका अवसरमा गुरु–पुरोहितबाट मन्त्रिएको डोरो नाडीमा बाँध्ने चलन छ। तराई क्षेत्रमा विशेष प्रचलित दिदीबहिनीले दाजुभाइको हातमा राखी बाँध्ने परम्परा पछिल्ला वर्षमा अन्य क्षेत्रमा पनि विस्तार हुँदै गएको छ। दिदीबहिनीले दाजुभाइको दीर्घायु र सुस्वास्थ्यको कामना गर्दै राखी बाँध्ने र दाजुभाइले उपहार तथा दक्षिणा दिने चलन छ।
जनैपूर्णिमाका दिन विभिन्न थरीका गेडागुडी मिसाएर टुसा उमारेर तयार पारिएको क्वाँटी खाने चलन पनि छ। धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परासँगै क्वाँटीलाई यस पर्वको विशेष परिकारका रूपमा लिइन्छ।
जनैपूर्णिमा नेपालका विभिन्न समुदायले आ–आफ्ना मौलिक परम्परा र संस्कृतिअनुसार मनाउने पर्वका रूपमा स्थापित छ।
Discussion about this post