बाँके, असोज १३ गते ।
सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले मूल नहरबाट किसानका खेतसम्म पानी पु¥याउन शाखा तथा उपशाखा नहर विस्तारको काम अघि बढाएको छ।
आयोजनाले खजुरा र बैजनाथ गाउँपालिकाका थप क्षेत्रमा सिँचाइ सुविधा विस्तार गर्न गुरुवागाउँ शाखा तथा उपशाखा नहर निर्माणको तयारी तीव्र पारेको हो।
आयोजना निर्देशक राजु आचार्यका अनुसार पश्चिम मूल नहरअन्तर्गत गुरुवागाउँ शाखा तथा उपशाखा नहर निर्माणका लागि आवश्यक जग्गा अधिग्रहण प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय बाँकेले जग्गा प्राप्ति ऐन, २०३४ को दफा ३ अनुसार असोज ८ गते सूचना जारी गर्दै आयोजनाका लागि आवश्यक जग्गा प्राप्तिको प्रक्रिया सुरु गरेको हो।
जग्गा अधिग्रहणअन्तर्गत खजुरा गाउँपालिका–१, २, ५ र ८ तथा बैजनाथ गाउँपालिका–५ र ६ मा पर्ने जग्गा समेटिएको छ।
आयोजनाका अनुसार सम्बन्धित जग्गाधनी वा कानुनी वारिसले सूचना प्रकाशित भएको मितिले १५ दिनभित्र जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको कार्यालयमा निवेदन दिई मुआब्जा दाबी गर्न सक्नेछन्।
अधिग्रहण गरिने जग्गामा घर, गोठ, पर्खाल तथा रुख–बिरुवा भए त्यसको विवरणसमेत निवेदनमा खुलाउनुपर्नेछ। त्यस्ता संरचना तथा रुख–बिरुवा बढीमा एक महिनाभित्र हटाई जग्गा खाली गर्नुपर्ने सूचनामा उल्लेख छ।
४२ हजार ७६६ हेक्टरमा सिँचाइको लक्ष्य
सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले राप्ती नदीका दुवै भेगमा रहेका खेतीयोग्य जमिनमा भरपर्दो सिँचाइ सुविधा पु¥याउने लक्ष्य राखेको छ।
आयोजनाका अनुसार पश्चिम मूल नहरबाट राप्ती नदीको पश्चिम भेगका ३३ हजार ७६६ हेक्टर र पूर्वी मूल नहरबाट पूर्वी भेगका करिब नौ हजार हेक्टर गरी कुल ४२ हजार ७६६ हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पु¥याउने लक्ष्य छ।
हालसम्म करिब २५ हजार हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुगेको निर्देशक आचार्यले बताए।
शाखा तथा उपशाखा नहर विस्तार भएपछि मूल नहरबाट पुगेको पानी खेतसम्म पु¥याउने संरचना विकास हुने भएकाले आयोजनाको प्रभाव क्षेत्र पनि विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यसबाट वर्षामा मात्र निर्भर रहनुपर्ने किसानलाई बाह्रै महिना खेती गर्ने वातावरण बनाउन सहयोग पुग्ने आयोजनाको भनाइ छ।
बजेट बढ्यो
सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि दुई अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ बजेट पाएको छ।
गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा एक अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ विनियोजन भएकोमा चालु आर्थिक वर्षमा करिब एक अर्ब रुपैयाँ बजेट वृद्धि भएको हो।
आयोजनाअन्तर्गत अहिले डुडुवा शाखा नहर निर्माणको काम भइरहेको छ। सिधनिया, प्रसेनीपुर र अकलघरवा शाखा नहर निर्माणका लागि ठेक्का सम्झौता भई काम अघि बढाइएको निर्देशक आचार्यले बताए।
गुरुवागाउँ तथा अकलघरवा शाखा र उपशाखा तथा पूर्वी मूल नहरका बाँकी कामका लागि पनि पूर्वतयारी भइरहेको उनले जानकारी दिए।
५१ प्रतिशत भौतिक प्रगति
आयोजना निर्देशक आचार्यका अनुसार सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको हालसम्म ५१ प्रतिशत भौतिक प्रगति भएको छ। आयोजनाको पूर्वाधार निर्माणमा हालसम्म २४ अर्ब रुपैयाँ खर्च भइसकेको उनले बताए।
आर्थिक वर्ष २०६२/६३ मा सुरु भएको आयोजनाअन्तर्गत राप्तीसोनारी गाउँपालिका–१, अगैयास्थित राप्ती नदीमा ३१७ मिटर लामो ब्यारेज निर्माण गरिएको छ।
ब्यारेजमार्फत राप्ती नदीको पानी उपयोग गरी ४२ हजार ७६६ हेक्टर जमिनमा सिँचाइ सुविधा पु¥याउने आयोजनाको लक्ष्य छ।
शाखा तथा उपशाखा नहर विस्तारसँगै मूल नहर नजिक भएर पनि सिँचाइको प्रत्यक्ष लाभ लिन नसकेका क्षेत्रका किसानसमेत लाभान्वित हुने अपेक्षा गरिएको छ। आयोजनाले लक्ष्यअनुसार सिँचाइ क्षेत्र विस्तार गर्न नहर निर्माणसँगै जग्गा व्यवस्थापन, निर्माणको गुणस्तर, समयमै काम सम्पन्न गर्ने क्षमता र पानीको प्रभावकारी वितरणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिन्छ।
Discussion about this post