बाँके, असोज १५ गते ।
मौसम परिवर्तनसँगै भाइरल ज्वरो, रुघाखोकी, घाँटी खसखसाउने र नाक बन्द हुनेजस्ता समस्या देखिन थालेका छन्। तापक्रममा हुने उतारचढावसँगै विशेषगरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर भएका व्यक्तिमा श्वासप्रश्वाससम्बन्धी सङ्क्रमणको जोखिम बढ्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन्।
मौसम परिवर्तन आफैँमा रोग लाग्नुको मुख्य कारण भने नभएको चिकित्सकहरू बताउँछन्। बदलिँदो मौसममा मानिसको दैनिक जीवनशैली, घरभित्र बिताउने समय, तापक्रम तथा वातावरणीय आद्र्रतामा हुने परिवर्तनले सङ्क्रमण फैलिन अनुकूल वातावरण बनाउन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।
श्वासप्रश्वाससम्बन्धी धेरैजसो भाइरस सङ्क्रमित व्यक्तिले खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा निस्कने सूक्ष्म छिटा तथा नजिकको सम्पर्कबाट सर्ने गर्छन्। चिसो वा बदलिँदो मौसममा मानिसहरू बन्द कोठामा बढी समय बिताउने भएकाले सङ्क्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आउने सम्भावना बढ्न सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
त्यस्तै, मौसम परिवर्तनसँगै धुलो, परागकण तथा अन्य एलर्जी गराउने तत्त्वका कारण पनि स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छ। यस्तो अवस्थामा हाच्छिउँ आउने, नाकबाट पानी बग्ने, घाँटी खसखसाउने, खोकी लाग्ने तथा आँखा चिलाउनेजस्ता लक्षण देखिन सक्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ।
भाइरल सङ्क्रमणका सामान्य लक्षण
भाइरल सङ्क्रमण हुँदा व्यक्तिअनुसार फरक–फरक लक्षण देखिन सक्छन्। सामान्यतया ज्वरो आउने, खोकी लाग्ने, सिँगान बग्ने वा नाक बन्द हुने, घाँटी खसखसाउने वा दुख्ने, टाउको दुख्ने, शरीर दुख्ने तथा थकान महसुस हुने गर्छ।
कतिपयमा जाडो महसुस हुने र भोक कम लाग्ने समस्या पनि देखिन सक्छ। यस्ता लक्षण देखिँदैमा सबै अवस्थामा भाइरल सङ्क्रमण नै भएको हुन्छ भन्ने नहुने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
भाइरल सङ्क्रमण र एलर्जी छुट्याउन कठिन
सिँगान बग्नु वा हाच्छिउँ आउनु मात्रलाई भाइरल सङ्क्रमणको लक्षण मान्न नहुने चिकित्सकहरू बताउँछन्। एलर्जी हुँदा बारम्बार हाच्छिउँ आउने, नाक तथा आँखा चिलाउने र आँसु आउनेजस्ता लक्षण बढी देखिन सक्छन्।
सङ्क्रमण भएको अवस्थामा भने ज्वरो आउने, शरीर दुख्ने, कमजोरी महसुस हुने तथा थकानजस्ता लक्षण देखिन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, लक्षणका आधारमा मात्र रोगको निश्चित कारण पहिचान गर्न नसकिने भएकाले आवश्यक परे स्वास्थ्यकर्मीको परामर्श लिनुपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
संक्रमणबाट जोगिन के गर्ने?
मौसम परिवर्तनका बेला स्वास्थ्यप्रति विशेष सावधानी अपनाउन चिकित्सकहरूले सुझाव दिएका छन्। साबुनपानीले नियमित रूपमा हात धुने, खोक्दा वा हाच्छिउँ गर्दा नाक र मुख छोप्ने तथा बिरामी व्यक्तिसँगको अनावश्यक नजिकको सम्पर्कबाट बच्न उनीहरूले आग्रह गरेका छन्।
पर्याप्त निद्रा र आराम गर्ने, प्रशस्त पानी तथा स्वस्थ तरल पदार्थ पिउने र पौष्टिक तथा सन्तुलित आहार खानुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। घर तथा कार्यालयका कोठामा हावा आवतजावत हुने उचित व्यवस्था मिलाउन पनि उनीहरूले आग्रह गरेका छन्।
भाइरल सङ्क्रमणमा सामान्यतया एन्टिबायोटिक प्रभावकारी नहुने भएकाले चिकित्सकको सल्लाहबिना एन्टिबायोटिक सेवन गर्न नहुने स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्।
कहिले चिकित्सकको सम्पर्कमा जाने?
ज्वरो निरन्तर रहिरहेमा, स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिँदै गएमा, सास फेर्न गाह्रो भएमा वा छाती दुखेमा तत्काल चिकित्सकीय परामर्श लिनुपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
अत्यधिक कमजोरी हुने, शरीरमा पानीको कमी भएको जस्तो देखिने तथा अन्य गम्भीर लक्षण देखिएमा पनि स्वास्थ्य संस्था पुग्न उनीहरूले सुझाव दिएका छन्। विशेषगरी साना बालबालिका, वृद्धवृद्धा तथा पहिलेदेखि नै गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिमा लक्षण देखिएमा ढिलाइ नगरी चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।
मौसम परिवर्तनका बेला सामान्य स्वास्थ्य सावधानी अपनाउने, व्यक्तिगत सरसफाइमा ध्यान दिने र अस्वस्थ महसुस भएमा समयमै स्वास्थ्यकर्मीको परामर्श लिने हो भने सम्भावित जटिलताबाट बच्न सकिने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
यो सामग्री सामान्य स्वास्थ्य जानकारीका लागि मात्र हो। व्यक्तिगत स्वास्थ्य समस्या वा गम्भीर लक्षण देखिएमा चिकित्सक वा स्वास्थ्यकर्मीको प्रत्यक्ष परामर्श लिनु आवश्यक हुन्छ।
Discussion about this post