बाँके, असोज १९ गते ।
लगातारको वर्षा र हावाहुरीका कारण नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका–१९ जानकी टोलमा बिक्रीका लागि तयार भएको २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको तरकारी नष्ट भएको छ ।
नेपालगन्जको मुख्य तरकारी पकेट क्षेत्र मानिने जानकी टोलमा ६० परिवारले करिब ३७० कठ्ठा क्षेत्रफलमा तरकारी खेती गर्दै आएका छन् । तीमध्ये करिब २०० कठ्ठामा लगाइएको तरकारी वर्षा र हावाहुरीका कारण नष्ट भएको अगुवा किसान गोपी यादवले बताए ।
यादवका अनुसार बिक्रीका लागि तयार अवस्थामा रहेको चिचिण्डा, घिरौंला, काँक्रा र लौकासहितका तरकारीमा वर्षा र हावाहुरीले ठूलो क्षति पु¥याएको छ । ‘गाउँका ६० परिवारले ३७० कठ्ठामा तरकारी खेती गरेका थिए,’ उनले भने, ‘त्यसमध्ये करिब २०० कठ्ठाको २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको तरकारी नष्ट भएको छ ।’
उनका अनुसार वर्षाअघि जानकी टोलबाट दैनिक करिब १० क्विन्टल अग्र्यानिक तरकारी नेपालगन्जलगायतका बजारमा पठाउने गरिएको थियो । अहिले उत्पादनमा क्षति भएपछि दैनिक दुईदेखि तीन क्विन्टल मात्रै बजार पठाउन सकिएको उनले बताए ।
बिक्रीका लागि खेतमै तयार अवस्थामा रहेको तरकारी नष्ट भएपछि अधिकांश किसान निराश भएका छन् । किसानका अनुसार एकैपटक ठूलो परिमाणमा तरकारी नष्ट हुँदा लगानीसमेत उठाउन समस्या भएको छ ।
जानकी टोलका अर्का किसान भर्री कुर्मीले खेतमा रहेको आधाभन्दा बढी तरकारी नष्ट भएपछि आम्दानी पनि आधामै सीमित हुने अवस्था आएको बताए । ‘तरकारी बेच्ने बेलामै वर्षाले ठूलो क्षति ग¥यो,’ उनले भने, ‘आम्दानी घट्ने भएपछि परिवारको खर्च र खेतीमा गरिएको लगानी कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने चिन्ता बढेको छ ।’
उनका अनुसार वर्षाले तरकारीसँगै आगामी सिजनका लागि ३० कठ्ठामा रोपिएका खुर्सानीका बिरुवा र १० कठ्ठामा लगाइएको टमाटरमा समेत क्षति पु¥याएको छ ।
बेमौसमी वर्षा र हावाहुरीका कारण तरकारी खेतीमा ठूलो क्षति पुगेपछि किसानले क्षतिपूर्ति र कृषि बिमाको माग गरेका छन् । युवा किसान सुरज यादवले नष्ट भएको तरकारीको क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन सरकारसँग माग गरे ।
‘किसानले लगानी गरेर तयार पारेको तरकारी प्राकृतिक विपत्तिका कारण नष्ट भएको छ,’ उनले भने, ‘सरकारले क्षतिको मूल्यांकन गरेर किसानलाई राहत तथा क्षतिपूर्ति दिनुपर्छ । साथै तरकारी खेतीमा बिमा हुने व्यवस्था गर्नुपर्छ ।’
किसान प्रल्हाद धोबी, सुन्दर लोनिया र किसान धोबीले पनि वर्षा र हावाहुरीबाट भएको क्षतिको उचित मूल्यांकन गरी स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारले किसानलाई सहयोग गर्नुपर्ने माग गरे ।
यसैबीच, कृषि ज्ञान केन्द्र बाँकेले जिल्लाका विभिन्न स्थानमा तरकारीसँगै धान र तोरी खेतीमा समेत क्षति भएको प्रारम्भिक जानकारी आएको जनाएको छ । केन्द्रले क्षतिको विवरण संकलन भइरहेको जनाएको छ ।
कृषि ज्ञान केन्द्र बाँकेका सूचना अधिकारी सुजिता शर्माले अविरल वर्षा र हावाहुरीका कारण कृषिमा ठूलो क्षति भएको प्रारम्भिक जानकारी आए पनि क्षतिको पूर्ण विवरण प्राप्त हुन बाँकी रहेको बताइन् ।
‘जिल्लाका विभिन्न ठाउँबाट तरकारी, धान र तोरी खेतीमा क्षति भएको जानकारी आएको छ,’ उनले भनिन्, ‘क्षतिको विवरण संकलन भइरहेको छ । पूर्ण विवरण आएपछि मात्र क्षतिको यकिन अवस्था थाहा हुन्छ ।’
Discussion about this post