बाँके, असोज ७ गते ।
बाँकेमा विपद्का घटना बढिरहेका छन्। जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा जिल्लामा ८२४ वटा विपद्का घटना भएका छन्।
जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको विपद् पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजना–२०८३ को २०औँ अद्यावधिक विवरणअनुसार उक्त अवधिमा विपद्का घटनामा ७३ जनाको मृत्यु र ८४५ जना घाइते भएका छन्।
विपद्का घटनाबाट ६५ वटा घर प्रभावित भएका छन्। तीमध्ये चार घर पूर्ण र ६१ घर आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। विपद्का कारण ४३ चौपायाको मृत्यु भएको छ भने ६ वटा घाइते भएका छन्।
जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति बाँकेका सूचना व्यवस्थापन अधिकृत रुपन ज्ञवालीका अनुसार एक वर्षमा भएका विपद्का घटनामध्ये सबैभन्दा ठूलो हिस्सा सडक दुर्घटनाको छ।
उनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै ७७४ वटा सडक दुर्घटना भएका थिए। सडक दुर्घटनामा ६९ जनाको मृत्यु र ५४० जना घाइते भएका छन्।
‘एक वर्षमा भएका विपद्का घटनामध्ये सडक दुर्घटनाको संख्या निकै ठूलो छ,’ सूचना व्यवस्थापन अधिकृत ज्ञवालीले भने।
आगलागी पनि निरन्तर जोखिम
तथ्यांकले बाँकेमा आगलागी पनि दोहोरिरहने प्रमुख विपद्का रूपमा रहेको देखाएको छ।
गत आर्थिक वर्षमा ३६ वटा आगलागीका घटना भएका थिए। ती घटनामा दुई जना घाइते भएका थिए भने दुई घर पूर्ण र ३४ घर आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका थिए। आगलागीमा परी २३ चौपायाको मृत्यु भएको विवरणमा उल्लेख छ।
त्यस्तै, उक्त अवधिमा बाढी तथा डुबानका ६, पानीमा डुब्ने तीन, करेन्ट लाग्ने तीन, हावाहुरीको एक र चट्याङको एक घटना भएका छन्।
विपद्का कारण गत आर्थिक वर्षमा भएको कुल अनुमानित भौतिक क्षति एक करोड ८४ लाख ८८ हजार रुपैयाँ रहेको ज्ञवालीले बताए।
बाढी : वर्षौदेखि दोहोरिँदै आएको जोखिम
बाँकेमा बाढी नयाँ समस्या होइन। जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको दीर्घकालीन तथ्यांकले बाढीलाई वर्षौँदेखि दोहोरिँदै आएको प्रमुख विपद्का रूपमा देखाएको छ।
आर्थिक वर्ष २०६४/६५ देखि २०८२/८३ सम्मको विवरणअनुसार जिल्लामा बाढीबाट मात्रै ३८ हजार ७४२ घरधुरी प्रभावित भएका छन्। सो अवधिमा बाढीजन्य विपद्मा परी ३१ जनाको मृत्यु र ७२ जना घाइते भएका छन्।
बाढीबाट सबैभन्दा ठूलो असर आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा परेको तथ्यांकले देखाउँछ। उक्त वर्ष मात्रै १६ हजार ५४२ घरधुरी प्रभावित भएका थिए। बाढीमा परी आठ जनाको मृत्यु भएको थियो।
त्यसअघि आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा पनि बाढीले ठूलो क्षति गरेको थियो। उक्त वर्ष १२ हजार ३४० घरधुरी प्रभावित भएका थिए भने १५ जनाको मृत्यु र २५ जना घाइते भएका थिए।
आर्थिक वर्ष २०६४/६५ मा पनि आठ हजार १७१ घरधुरी बाढीबाट प्रभावित भएका थिए। सो वर्ष सात जनाको मृत्यु र ४३ जना घाइते भएको तथ्यांक छ।
गर्मीयामसँगै आगलागीको जोखिम
गर्मी सुरु भएसँगै बाँकेमा आगलागीको जोखिम पनि बढ्ने गरेको छ। जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले तयार पारेको विपद् पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजना–२०८३ ले आगलागीलाई जिल्लामा निरन्तर दोहोरिने प्रमुख विपद्का रूपमा औँल्याएको छ।
समितिको विवरणअनुसार आर्थिक वर्ष २०६४/६५ देखि २०८१/८२ सम्मका विभिन्न वर्षमा भएका आगलागीका घटनाबाट ठूलो संख्यामा घरधुरी तथा मानिस प्रभावित भएका छन्।
तालिकामा समेटिएका घटनाबाट १५ हजारभन्दा बढी जनसंख्या प्रभावित भएको देखिन्छ। सो अवधिमा आगलागीका घटनामा सात जनाको मृत्यु र ६० जना घाइते भएका छन्।
यी क्षेत्रमा आगलागीको जोखिम बढी
विपद् व्यवस्थापन समितिको योजनाले बाँकेका सबै क्षेत्रमा आगलागीको जोखिम समान नरहेको जनाएको छ।
समितिका अनुसार डुडुवा गाउँपालिकाका होलिया र बेतहनी क्षेत्र तथा नरैनापुर गाउँपालिकाका गंगापुर, मटेहिया, नरैनापुर, कालाफाँटा, लक्ष्मणपुर र कट्कुइया क्षेत्रमा आगलागीका घटना बढी हुने गरेका छन्।
जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति बाँकेका अध्यक्ष एवं प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिलकुमार तामाङले पश्चिम राप्ती नदीमा आउने बाढी, गर्मीयाममा हुने आगलागी र हिउँदमा चल्ने शीतलहरका कारण जिल्लाका अधिकांश परिवार तथा समुदाय विपद्को जोखिममा रहेको बताए।
‘पश्चिम राप्तीको बाढी, गर्मीयामको आगलागी र हिउँदको शीतलहर बाँकेका लागि प्रमुख विपद् जोखिम हुन्,’ तामाङले भने, ‘यसबाट अधिकांश परिवार र समुदाय प्रभावित हुने अवस्था छ।’
जिल्लाको पछिल्लो तथ्यांकले भने बाढी र आगलागी मात्रै होइन, सडक दुर्घटना पनि बाँकेको प्रमुख विपद्को रूपमा देखाएको छ। गत आर्थिक वर्षमा भएका ८२४ विपद्का घटनामध्ये ७७४ घटना सडक दुर्घटनाका हुनु त्यसको स्पष्ट संकेत हो।
Discussion about this post